Badanie testosteronu wolnego (TESTO-F)
Testosteron wolny (TESTO-F) to frakcja hormonu niezwiązana z białkami, czyli ta, która może działać na komórki. Badanie pomaga ocenić gospodarkę androgenową, gdy testosteron całkowity jest prawidłowy — przy otyłości, w starszym wieku i przy chorobach zmieniających poziom SHBG. Pobranie w domu w Wielkopolsce; wynik z Synevo zwykle w 7 dni roboczych.
Opis
Jak pobieramy materiał
| Materiał | krew |
|---|---|
| Probówka | probówka biochemiczna (surowica) |
| Kolor korka | czerwona lub złota (surowica) |
| Czas wyniku | 7 dni robocze |
| Przygotowanie | 2–8 °C, temp. pokojowa, -20 °C |
Badanie testosteronu wolnego
W krwi testosteron krąży w większości związany z białkami — z albuminą i z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG). Tylko niewielka, wolna część hormonu jest dostępna dla komórek i może działać. Badanie testosteronu wolnego pozwala więc ocenić frakcję biologicznie czynną, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy poziom białek wiążących jest zmieniony: przy otyłości, w podeszłym wieku, przy chorobach tarczycy i wątroby oraz przy niektórych lekach.
Kiedy wykonać badanie
Badanie zleca się wtedy, gdy testosteron całkowity pozostaje w zakresie odniesienia, a objawy wskazują na niedobór androgenów: obniżony popęd płciowy, zaburzenia erekcji, spadek siły i masy mięśniowej, przewlekłe zmęczenie. Wykonuje się je również u osób z otyłością i w starszym wieku, u pacjentów z chorobami wpływającymi na poziom SHBG oraz w diagnostyce płodności. U kobiet badanie bywa elementem oceny hiperandrogenizacji. Termin pobrania i interpretację ustala lekarz — najczęściej endokrynolog lub urolog.
Co ocenia to badanie
Wynik opisuje stężenie wolnej frakcji testosteronu, czyli części, która może działać na tkanki. Ocenia się go razem z testosteronem całkowitym oraz z białkiem SHBG — dopiero te wartości pozwalają lekarzowi ocenić gospodarkę androgenową i odróżnić niedobór rzeczywisty od sytuacji, w której wynik całkowity zaniża obraz. Stężenie hormonu zmienia się w ciągu dnia, a na badanie wpływają leki i suplementy. Wynik jest wskazówką dla lekarza, a nie rozpoznaniem — omawiaj go właśnie z nim.
Przebieg pobrania
Pobieramy krew z żyły łokciowej — jedno wkłucie, kilka minut. Materiał trafia do probówki biochemicznej (surowica, kolor korka: czerwona lub złota), a surowicę przewozimy do laboratorium Synevo zgodnie z warunkami transportu podanymi przez wykonawcę: 2–8 °C, temperatura pokojowa albo mrożenie w -20 °C.
Badanie wykonuje laboratorium Synevo; w wykazie laboratoryjnym czas oczekiwania na wynik to 7 dni roboczych — jest dłuższy niż przy testosteronie całkowitym, bo badanie wymaga dodatkowych obliczeń i procedur analitycznych. Wynik odbierzesz online.
Materiał i organizacja: materiał: krew · probówka/pojemnik: probówka biochemiczna (surowica) · kolor korka: czerwona lub złota (surowica) · wynik: 7 dni robocze · wykonawca: Synevo · warunki transportu materiału: 2–8 °C, temp. pokojowa, -20 °C
Przygotowanie
Nie trzeba być na czczo. Podobnie jak przy testosteronie całkowitym, pobranie warto zaplanować na godziny poranne, kiedy stężenie hormonu jest najwyższe — o ile lekarz nie wskazał innej godziny. Przed wizytą zgłoś przyjmowane leki i suplementy; preparaty zawierające biotynę mogą zaburzać badania hormonalne. Wątpliwości wyjaśnimy telefonicznie pod 698 803 777.
Badanie testosteronu wolnego z dojazdem — LabExpress
Poznań i 8 powiatów wokół Dusznik: szamotulski, poznański, nowotomyski, międzychodzki, obornicki, grodziski i czarnkowsko-trzcianecki. Dojazd od 29 zł, darmowy przy zamówieniu od 299 zł, każda kolejna osoba w tym samym terminie +10 zł. Pon.–pt. 7:00–18:00, sob. 8:00–13:00. Zapisy: 698 803 777.
Najczęstsze pytania
Po co badać testosteron wolny, jeśli całkowity jest prawidłowy? Bo część hormonu jest związana z białkami i nie działa. Przy zmienionym poziomie SHBG — na przykład w otyłości — wynik całkowity może nie odzwierciedlać ilości hormonu dostępnej dla tkanek.
Czy trzeba być na czczo? Nie ma takiego wymogu. Warto natomiast zaplanować pobranie na rano, zgodnie z rytmem dobowym hormonu.
Czy to badanie zastępuje testosteron całkowity? Nie. Oba badania wykonuje się razem — dopiero ich zestawienie pozwala lekarzowi ocenić gospodarkę androgenową.
Jak długo czeka się na wynik? W wykazie laboratoryjnym 7 dni roboczych. Wynik odbierzesz online i możesz przekazać go lekarzowi w pliku PDF.
LabExpress – diagnostyka z dojazdem do pacjenta i wynikiem online Synevo. Pobranie krwi w komfortowych warunkach w domu – idealne rozwiązanie dla osób zapracowanych, przed pracą lub bez konieczności wizyty w punkcie pobrań.
Badania powiązane
- Badanie 11-deoksykortyzol
- Badanie 17-Ketosterydy
- 17-OH-Kortykosteroidy
- Wszystkie badania z tej kategorii
- Jakie probówki pobieramy i dlaczego
Zaktualizowano: 19.09.2026 · Treść sprawdzona merytorycznie przez pielęgniarkę. Badania laboratoryjne nie zastępują konsultacji lekarskiej — wynik omów z lekarzem. ★ 5,0 w Google · 73 opinie pacjentów.
