Badanie PSA wolny (PSA-F)
PSA wolny (PSA-F) to frakcja antygenu gruczołu krokowego niezwiązana z białkami krwi. Jej stosunek do PSA całkowitego pomaga lekarzowi ocenić podwyższony wynik i zaplanować dalszą diagnostykę prostaty. Badanie wykonuje się z tego samego pobrania co PSA całkowite. Pobranie w domu w Wielkopolsce; wynik z Synevo zwykle w 1 dzień roboczy.
Opis
Jak pobieramy materiał
| Materiał | krew |
|---|---|
| Probówka | probówka biochemiczna (surowica) |
| Kolor korka | czerwona lub złota (surowica) |
| Czas wyniku | 1 dzień roboczy |
| Przygotowanie | brak danych w wykazie |
Badanie PSA wolny
We krwi PSA występuje w dwóch postaciach: związanej z białkami oraz wolnej. Badanie PSA wolnego samo w sobie nie mówi wiele — znaczenie ma stosunek PSA wolnego do całkowitego, wyrażany w procentach. Ten wskaźnik pomaga lekarzowi doprecyzować ocenę, gdy PSA całkowite jest podwyższone, ale nie jest jednoznacznie wysokie: niższy odsetek frakcji wolnej częściej wiąże się z chorobą nowotworową gruczołu krokowego. Dlatego oba badania wykonuje się zwykle z jednej próbki krwi.
Kiedy wykonać badanie
Badanie zleca się najczęściej razem z PSA całkowitym, gdy ten wynik jest podwyższony i lekarz chce doprecyzować ocenę, a także przy powiększeniu gruczołu krokowego, w kontroli pacjentów z wcześniej nieprawidłowymi wynikami i przy planowaniu dalszej diagnostyki urologicznej. Wykonuje się je również u mężczyzn z obciążonym wywiadem rodzinnym raka gruczołu krokowego oraz przy objawach ze strony układu moczowego. Wskazanie ustala lekarz — zwykle urolog.
Co ocenia to badanie
Wynik podaje stężenie wolnej frakcji PSA oraz — w zestawieniu z PSA całkowitym — jego odsetek. Wartość tego wskaźnika jest jedną z informacji, które lekarz bierze pod uwagę, oceniając, czy podwyższone PSA wymaga pogłębienia diagnostyki, na przykład badania obrazowego lub biopsji. Żaden wynik nie rozpoznaje choroby samodzielnie: na ocenę wpływają także wiek, wielkość gruczołu, stany zapalne i przyjmowane leki. Interpretację prowadzi urolog, dlatego wynik omawiaj z lekarzem.
Przebieg pobrania
Pobieramy krew z żyły łokciowej — jedno wkłucie, które wystarcza również do badania PSA całkowitego, jeśli jest zlecane tego samego dnia. Krew zbiera się do probówki biochemicznej (surowica, kolor korka: czerwona lub złota), a materiał przekazujemy do laboratorium Synevo. Pole warunków transportu nie jest w wykazie wypełnione, więc stosujemy procedurę przekazaną przez wykonawcę.
Czas oczekiwania na wynik to według wykazu 1 dzień roboczy. Wynik odbierzesz online w systemie Synevo i przekażesz go lekarzowi w pliku PDF.
Materiał i organizacja: materiał: krew · probówka/pojemnik: probówka biochemiczna (surowica) · kolor korka: czerwona lub złota (surowica) · wynik: 1 dzień roboczy · wykonawca: Synevo
Przygotowanie
Nie trzeba być na czczo. Przed pobraniem zaleca się jednak powstrzymanie od współżycia, jazdy na rowerze, badania palpacyjnego prostaty i cewnikowania pęcherza na około 48 godzin — te sytuacje podnoszą stężenie PSA i utrudniają interpretację. Zgłoś nam przyjmowane leki, w tym preparaty stosowane w chorobach prostaty, oraz przebyte infekcje dróg moczowych. Wątpliwości wyjaśnimy pod 698 803 777.
Badanie PSA wolny z dojazdem — LabExpress
Poznań i 8 powiatów wokół Dusznik: szamotulski, poznański, nowotomyski, międzychodzki, obornicki, grodziski i czarnkowsko-trzcianecki. Dojazd od 29 zł, darmowy przy zamówieniu od 299 zł, każda kolejna osoba w tym samym terminie +10 zł. Pon.–pt. 7:00–18:00, sob. 8:00–13:00. Zapisy: 698 803 777.
Najczęstsze pytania
Czy PSA wolny wykonuje się osobno? Można, ale największą wartość ma zestawienie z PSA całkowitym — dopiero stosunek obu wartości jest informacją dla lekarza. Najczęściej pobieramy materiał do obu badań jednocześnie.
Czy trzeba być na czczo? Nie ma takiego wymogu. Ważniejsze jest uniknięcie sytuacji, które podnoszą PSA — współżycia, jazdy na rowerze i badania palpacyjnego prostaty na około 48 godzin przed pobraniem.
Czy niski odsetek PSA wolnego oznacza nowotwór? Nie. To jedna z przesłanek, które lekarz uwzględnia razem z wynikiem PSA całkowitego, badaniem palpacyjnym i obrazowaniem. Rozpoznanie stawia wyłącznie lekarz.
Jak długo czeka się na wynik? W wykazie laboratoryjnym czas oczekiwania to 1 dzień roboczy. Wynik odbierzesz online i przekażesz lekarzowi w pliku PDF.
LabExpress – diagnostyka z dojazdem do pacjenta i wynikiem online Synevo. Pobranie krwi w komfortowych warunkach w domu – idealne rozwiązanie dla osób zapracowanych, przed pracą lub bez konieczności wizyty w punkcie pobrań.
Badania powiązane
- Badanie AFP (Alfa-fetoproteina)
- AFP frakcja L3
- Białko S - 100
- Wszystkie badania z tej kategorii
- Jakie probówki pobieramy i dlaczego
Zaktualizowano: 19.09.2026 · Treść sprawdzona merytorycznie przez pielęgniarkę. Badania laboratoryjne nie zastępują konsultacji lekarskiej — wynik omów z lekarzem. ★ 5,0 w Google · 73 opinie pacjentów.
